Saçlarınızı Tanıyor musunuz?

Kullanıcı Oyu: 0 / 5

Star InactiveStar InactiveStar InactiveStar InactiveStar Inactive
 

 

Kadın olsun, erkek olsun hemen herkesin çok önemsediği saçlarımız hakkında neler biliyoruz? Saçlarımız dışarıdan görüldüğü kadar basit yapılar mı? Saçlarınızı daha yakından tanımak istermisiniz ?

 

Saç keratin adında proteinden oluşmaktadır. Aslında saçın kendisi ölü bir yapıdır, içerisinde hiçbir sinir ucu bulunmaz. Saç derinin içerisinde bulunan ve saç folikülü adı verilen çok küçük bir kesecik içinde oturur, deriye kökünden bağlıdır. Saç teli köküne sinir uçları bağlı bulunduğundan saçımız çekildiğinde ya da dimdik olduğunda bu sinirler aracılığıyla bunları hissedebilmekteyiz. Saç köküne bağlı olan “errektor pili” (ürperme kası) gerildiğinde saç teli dikleşir. Yağ bezi de saç folikülüne bağlıdır. Saçın doğal yapıda nemlendiricisi olan sebum’u üretir. Sebum saç kökü çevresindenderi yüzeyine doğru uzar.

Saçlarımız hakkında bilmemiz gereken en temel şey, saç tellerinin folikül adı verilen bir yapı içerisinde büyüdükleridir. Her folikülden bir tane saç teli çıkar ve bir saç telinin ortalama ömrü 2-7 yıldır. İşin en can alıcı noktası ise hepimizin ortalama 100.000 civarında saç folikülü ile doğmamız ve daha sonra vücudumuzun yeni saç folikülü yapamamasıdır.

Anne karnındaki ilk 8. haftada başlayan kıl folikülü gelişimi süreci 22. haftada tamamlanır. Yeni doğan bir bebeğin vücudunda toplam 5 milyon kıl folikülü vardır.Bu foliküllerin 1 milyonu baş ve boyun bölgesindedir ve bunların da ancak 100 bini saçlı deridedir. Foliküllerin ömürleri yaklaşık 85 yıl olmasına rağmen saçların ömrü 2-7 yıldır. Her bir saç folikülü bu 85 yıllık ömürlerine çeşitli faktörlere bağlı olmak üzere 10-20 saç döngüsü sığdırırlar. Yani her folikül ömrü boyunca sadece 10-20 adet saç teli üretir.

Saç döngüsü dediğimiz şeyi bir saç telinin doğup büyümesi, gelişmesi ve ölmesi diye tanımlayabiliriz. Saç döngüsü 4 fazdan oluşur:

1.Büyüme fazı (Anajen faz): Saç foliküllerinin saç üretimi yaptığı fazdır. Tüm foliküllerin sadece % 85'i aynı anda bu fazdadır. Yani 100.000 folikülden ancak 85.000 tanesinde büyüme fazında olan saç vardır. Saçlar günlük ortalama 0,5 milimetre ( bir çalışmaya göre 0,44 mm), ayda ortalama 1,25 cm ve yılda en fazla 15 cm uzamaktadırlar.(Vücut kıllarında ise büyüme daha yavaştır. Günlük ortalama 0,27 mm büyürler) Büyüme fazı genellikle 2-6 yıl sürer, ancak yaşlanma ile birlikte bu faz kısalmaktadır.

2.Geçiş Fazı ( katajen Faz) : Ortalama 1-2 hafta süren bu fazda   büyüme durur, folikül kısmı büzülüp kısalır. Tüm saçların % 1-2 kadarı bu fazda bulunur.Bazen, stres, yaralanma, hamilelik ya da diyet sonrası dönemde saçlar bu faza girebilir ki buna “telojen effluvium” adı verilir.
3. bekleme Fazı ( Telojen Faz):Yaklaşık 3-4 ay süren bu fazda saçlar incelir, kök kısmı daha da kısalır, ancak saç hala deriye tutunmaktadır.Saçların ortalama % 13 kadarı bu fazda bulunur.
4. Dökülme fazı: Bu fazda, saçlar saç folikülü ile olan bağlantısını kaybeder ve 2-4 ay içinde kök kısmından kopar ve dökülür. Günde ortalama 100 telin dökülmesi  normaldir. Dökülme fazı tarama, fırçalama, yıkama işlemleri ile daha da kısaltılabilir; ancak uzatılamaz.

Bu döngü ömür boyu sürer gider.

Saç dökülmeleri büyüme evresindeki saçın gelen uyarılar sonucunda beklenenden daha kısa sürede ömrünü tamamlamadan dinlenme ve dökülme evresine girmesi ile oluşur. İlaçlar, ateşli hastalıklar, kilo kaybı, ağır diyet uygulamaları, dengesiz beslenme, doğum telojen saç dökülmelerinin sebeplerindendir. Saçlar avuç avuç dökülmektedir ve dökülme saçlı derinin her tarafında eşittir. Bu tip telojen saç dökülmeleri tedaviye çoğunlukla iyi cevap vermektedir. Ancak tedavi süresi en az 3 aydır.

Saç dağılımını etkileyen diğer bir faktör ise Androjen adı verilen erkeklik hormonudur. Ergenlik çağı ile birlikte artış gösteren androjen hormonu vellus adı verilen ince tüysü saçların, koltuk altı bölgesi, genital bölge, sakal ve bıyık bölgesinde kalınlaşmasına, renklerinin koyulaşmasına neden olup terminal saçlara dönüşümünü sağlar. Buna karşılık, saçlı deride ters bir etki gösterir ve  zamanla terminal saçların vellus tipi saçlara dönüşümüne hatta kelliğe neden olur. Genetik zeminde androjenlerin etkisiyle ortaya çıkan saç dökülmesine "Androgenetik saç dökülmesi" denir. Bu tür saç dökülmesi erkeklerin yaklaşık yarısında, kadınların ise yüzde 20-25'inde görülür. Dökülme sinsi şekilde gelişir,  saçın tepe kısmında saçların inceldiği ve seyreldiği görülür. Başlangıç dönemlerinde tanı koymak zordur, tablo yıllar sonra oturabilir ve tedavi de yıllar sürebilir.

 


Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile