En Yağlı Organımız Hangisidir?

Kullanıcı Oyu: 0 / 5

Star InactiveStar InactiveStar InactiveStar InactiveStar Inactive
 

 

Hayret edeceksiniz ama vücudumuzdaki en yağlı organımız beynimiz. İnsan beyninin yaklaşık % 60 'ı yağdan oluşuyor. Üstelik insanoğlu onu diğer canlılardan ayıran tüm beyin fonksiyonlarını bu yağa borçlu.

 

Sözünü ettiğimiz yağ, şişman ya da zayıf olmamıza neden olan bildiğimiz yağ hücrelerinden değil. Beyin dahil vücudun bütün hücreleri kısmen lipidlerden oluşmaktadır. Lipid molekülleri hücre zarını oluşturan temel taşlardandır. Beynimizdeki özel hücreler olan oligodendrositler aksonların etrafını saran miyelin kılıfı oluştururlar ve bir çeşit elektrik izolatörü işlevi görürler.  Bu hücrelerin nerdeyse tamamı hücre zarından oluşmuştur ve % 30 protein, % 70 yağ içermektedirler. Bu lipidler yapısal yağlardır ve vücudun enerji gereksinimini karşılayacak yağ hücreleri değildir.

Beynimizin işlevini yerine getirebilmesi için gerekli olan en önemli moleküller yağ asitleridir.  Esansiyel yağ asitleri ( Essential fatty acids = EFA )  insan ve hayvanların yaşamlarını devam ettirebilmesi için gerekli olan, ancak vücut tarafından sentezlenemeyip mutlaka dışardan diyetle alınması gereken yağ asitleridir. Klinik gözlem çalışmaları esansiyel yağ asitlerinden fakir bir diyetin beyin performansını olumsuz yönde etkilediğini ve çeşitli psikiyatrik hastalıklara neden olabileceğini göstermektedir.

O halde beynin yağ oranını korumak, diyetle gereksinim duyduğu yağ asitlerini almaya özen göstermek gerekmektedir. Temel olarak iki tür esansiyel yağ asidinin ( EFA ) alınması çok önemlidir. Vücudumuz bunları üretemez. İhtiyacımız olan ve vücudumuzun üretemediği  ilk esansiyel yağ asidi Alfa-linolenik asit (ALA) 'dir.  ALA  "omega-3" yağ asitleri ailesinin temelidir.  Omega-3 ALA  somon, sardalya, uskumru, alabalık ve benzeri soğuk su balıkları ve keten tohumu, ceviz, yeşil yapraklı sebzelerde  bulunmaktadır. İhtiyacımız olan ikinci esansiyel yağ asidi ise linoleik asit (LA) 'dir.  LA "omega-6" yağ asitleri ailesinin temelidir.  Omega-6 LA  ayçiçeği, aspir, mısır, susam ve yağları gibi gıda kaynaklarında bulunur.

Sağlıklı bir yaşam için esansiyel yağ asitlerinin diyetle mutlaka alınmasının yanında Omega-3 ve Omega-6 yağlarının dengeli olarak alınması da çok önemlidir. Mümkün olduğu kadar bu oranı 1:1 de tutmak, 1:4 ü ise geçmemek gerekir. Ancak günümüzde ki hazır gıda alışkanlıkları Omega-3 : Omega-6 oranını maalesef 1:30 lara kadar çıkarmıştır.

Beyin gelişiminin büyük bölümü 5-6 yaşta tamamlanır. EFA, özellikle omega-3 yağ asitleri, hem fetal hem de postnatal dönemde beyin gelişimi için çok önemlidir. Bu nedenle hamilelik döneminde yeteri kadar Omega-3 alan annelerin çocukları, daha kolay öğrenmekte ayrıca annelerin de hamilelik sonrası depresyon riski azalmaktadır. Doğumdan sonra da  çocuklara Omega-3 desteği sağlanması, öğrenmelerini, odaklanmalarını kolaylaştırmaktadır.

İnsan sağlığı açısından en faydalı Omega-3 yağ asitleri ise eikosapentaenoik asit (EPA) ve dokosaheksaenoik asittir (DHA). EPA ve DHA’nın en temel kaynağı balık yağlarıdır. Özellikle DHA beyin, hafıza ve zeka gelişiminde,  retina ve görsel korteksin optimum fonksiyonel olgunlaşması ve görme keskinliğinin artması için gereklidir. EPA ise kalp-damar sağlığı, pıhtılaşma sistemi için hayati rol oynar.

Esansiyel yağ asitleri ( EFA ) beyinde yapı taşları olarak oynadıkları rolün yanında nöronlar arasında veya bir nöron ile diğer tür hücreler arasında iletişimi sağlayan nörotransmitterlerin ve bağışıklık sistemi moleküllerinin sentezinde de rol oynamaktadırlar. Bu da nöropsikiyatrik bozukluklarda oynayabilecekleri rolü gözler önüne sermektedir.

Sonuç olarak beyniniz aşırı yağlı diye üzülmeyin. Üstüne üstlük beyninizi beslemek için Omega-3 ünüzü eksik etmeyin.


Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile